Maddenin Halleri

http://maddehalleri225.wordpress.com/

Maddenin Halleri

 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

Maddenin Halleri

Maddeler bulunduğu ortamın sıcaklık ve basıncına bağlı olarak üç fiziksel halde bulunabilirler.

1.) MADDENİN KATI HALİ

  • Tanecikler arasındaki çekim kuvveti en fazladır.
  • Tanecikler arası boçluk ve kapladığı hacim en azdır.
  • Aynı koşullarda yoğunluğu en fazladır.
  • Taneciklerin enerjisi en azdır.
  • Belirli şekli ve hacmi vardır.
  • Maddenin en düzenli halidir.

2.) MADDENİN SIVI HALİ

  • Tanecikler arasındaki çekim kuvveti daha azdır.
  • Tanecikler arası boşluk daha fazladır.
  • Yoğunluğu daha azdır.
  • Taneciklerin enerjisi daha fazladır.
  • Belirili hacmi vardır. Ancak belli şekli yoktur. Bulundukları kabın şeklini alır.
  • Düzensizlik artar.

3.) MADDENİN GAZ HALİ

  • Tanecikler arası çekim kuvveti yok denilecek kadar azdır.
  • Tanecikler arası boşluk ve kapladığı hacim en fazladır.
  • Yoğunluğu en azdır.
  • Taneciklerin enerjisi en fazladır.
  • Belli şekli ve hacmi yoktur. Konulduğu kabın şeklini ve hacmini alır.
  • Maddenin en düzensiz halidir.
MADDENİN PLAZMA HALİ
 
 
 
Genellikle yeryüzünde bulunan maddeler, katı, sıvı ve gaz şeklindedir. 1879 yılında İngiliz fizikçi Sir William Crookes, maddenin dördüncü bir durumunu buldu. Bulunan bu maddeye biz bugün Plazma diyoruz. 

Plazma ne gazdır, ne sıvı ve ne de katı. Bu maddenin dördüncü halidir. Plazma, mağnetik alandan etkilenmediği veya elektrik yüklenmediği durumlarda gaz gibi davranır. Astronomik ölçekte plazma sıradan bir şeydir. Güneş bir plazmadır, ateş bir plazmadır, flüoresan ve neon lambaları plazma içerir. NASA dan Dr. Dennis Gallagher dediği gibi “kainatın % 99.9 u plazmadır, uzayda dünya gibi çok küçük bir parça kayadır”.

Plazma sıcaklığı ve yoğunluğu göreceli olarak, soğuk ve az yoğun veya sıcak ve çok yoğun olarak söylenebilir. Sıradan, katı, sıvı ve gazlar, plazma halinde, nötr ve çok soğuk veya yoğun durumdadır. Plazma kelimesi ilk defa 1929 yılında Amerikalı kimyacı ve fizikçi Irving Langmuir tarafından kullanıldı.

Plazma, elektronlarını kaybetmiş atomların, elektron ve iyonlarının serbest hareket etmesinden meydana gelir. Plazma oluşması için elektronları koparacak bir enerjiye ihtiyaç vardır. Enerji kaynakları çok çeşitlidir. Yeterince güçlü olmayan kaynaklar plazmayı gaza dönüştürür.

SUYUN HALLERİ

→ yönündeki fiziksel hal değişimlerinde (erime, buharlaşma
ve süblimleşmede);
> Dışarıdan ısı alınır (endotermiktir).
>  Potansiyel enerji artar.
>  Tanecikler arası uzaklık artar.
>  Tanecikler arası çekim kuvvetleri azalır.
>  Düzensizlik artar.
>  Toplam hacim genellikle artar.
Diğer yöndeki ( ← ) hal değişimlerinde yukarıda verilen
özelliklerin tersi gerçekleşir.

Fiziksel hallerin karşılaştırılması

 

Katı

Sıvı

Gaz

Belirli hacim      Var Var Yok
Belirli şekil   Var Yok Yok
Tanecikler arası boşluk Çok Az Az Çok
Basınçla sıkıştırabilme Çok Az Çok Az Çok
Akışkanlık Yok Var Var
Düzensizlik Çok Düzenli Düzensiz Çok Düzensiz

 Bir sıvıda yüzeydeki yüksek enerjili moleküllerin, sıvı moleküllerinin
çekim kuvvetinden kurtularak gaz haline geçmesine
buharlaşma denir.
Sıvılar her sıcaklıkta buharlaşır.
Birim zamanda buharlaşan sıvı miktarına buharlaşma hızı
denir.
Bir sıvının buharlaşma hızı, sıvının yüzey alanı ve sıcaklığı
ile doğru orantılıdır.
Tanecikler arası çekim kuvvetleri, dış basınç ve sıvıda çözünmüş
katı madde oranı ile ters orantılıdır.

Bir maddenin katı, sıvı ve gaz hallerinden biri X, biri Y, diğeri
Z ile gösterilmiştir.
Bu fiziksel hallerle ilgili,
• Z de tanecikler en düzensizdir.
• Y, X e dönüşürken ortama ısı verir.
bilgileri veriliyor.
Buna göre, X, Y ve Z fiziksel halleri aşağıdakilerin hangisinde
doğru verilmiştir?
       X           Y             Z
A) Katı           Sıvı          Gaz
B) Katı           Gaz           Sıvı
C) Gaz           Sıvı           Katı
D) Sıvı            Katı          Gaz
E) Gaz            Katı          Sıvı

Z halinde tanecikler en düzensiz olduğu için gazdır.
Y nin X e dönüşümü ekzotermik olduğu için Y sıvı, X katıdır.
Doğru Seçenek: A
Buhar Basıncı
Kapalı bir kapta bulunan sabit sıcaklıktaki sıvı için birim
zamanda buharlaşan molekül sayısının, birim zamanda
yoğunlaşan molekül sayısına eşit olduğu an denge kurulmuş
olur.
Sıvı-buhar dengesi kurulmuş sistemlerde buhar moleküllerinin
sıvı yüzeyine uyguladığı basınca o sıvının o sıcaklıktaki
denge buhar basıncı denir.
Bir sıvının buhar basıncı;
1. Sıvının Cinsine Bağlıdır.

Tanecikler arası çekim kuvvetleri küçük olan sıvıların (yani
uçuculuğu yüksek olan sıvıların) buhar basınçları yüksektir.
2. Sıvının sıcaklığına bağlıdır.

Sıcaklık arttıkça sıvıların buhar basınçları artar.

3. Sıvının saflığına bağlıdır.
Saf bir sıvıda kendisinden daha az uçucu bir madde çözünürse
buhar basıncı azalır, daha uçucu bir madde çözünürse
buhar basıncı artar.
Sıvıların buhar basınçları bu üç etken dışındaki sıvının kütlesi,
yüzey alanı, bulundukları kabın şekli, hacmi ve dış basınç
gibi hiçbir etkene bağlı değildir.
Aynı ortamda kaynamakta olan sıvıların buhar basınçları
birbirine eşittir.
Farklı sıvılardan kaynama noktası yüksek olanın (tanecikleri
arasındaki çekim kuvvetleri büyük olduğundan dolayı) aynı
sıcaklıktaki buhar basıncı diğer sıvınınkinden düşüktür.

Aynı koşullarda bulunan üç sıvının buhar basınçları aşağıda
verilmiştir.
Sıvı Buhar Basıncı (cmHg)
X           27
Y           60
Z           80
Buna göre,
I. Tanecikler arası çekim kuvveti en büyük olan Z dir.
II. Normal kaynama noktası en düşük olan X tir.
III. X, Y, Z karışımı homojense ayrımsal damıtma ile bileşenlerine
ayrıştırılabilir.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) I, II ve III

I. Aynı koşullarda bulunan üç sıvıdan buhar basıncı en
küçük olan X in tanecikler arası çekim kuvveti en büyüktür.
II. Aynı koşullarda buhar basıncı en büyük olan Z nin normal
kaynama noktası en düşüktür.
III. X, Y ve Z sıvılarının kaynama noktaları farklı olduğu için
oluşturdukları karışım homojense ayrımsal damıtma ile
bileşenlerine ayrılabilir.
Doğru Seçenek: D

KAYNAMA OLAYI
Bir sıvının buhar basıncı, üzerine etki eden dış basınca eşit
olduğunda buharlaşma sadece sıvı yüzeyinde değil sıvının
her noktasında gerçekleşir. Bu olaya kaynama olayı, gerçekleştiği
sıcaklığa da kaynama noktası (kaynama sıcaklığı)
denir.
Sıvıların 1 atm basınç altındaki kaynama sıcaklıklarına
normal kaynama noktası denir.
Sıvıların kaynama noktası;
1. Sıvıların cinsine bağlıdır.
Tanecikler arası çekim kuvvetleri büyük olan (uçuculuğu az
olan) sıvıların kaynama noktaları yüksektir.
2. Sıvının saflığına bağlıdır.
Saf bir sıvıda kendisinden daha az uçucu olan bir katı çözündüğünde
oluşan çözeltinin kaynama noktası saf sıvınınkinden
daha yüksek, donma noktası ise daha düşük olur.
3. Dış basınca bağlıdır.
Sıvı üzerine etki eden dış basınç arttıkça kaynama noktası
da yükselir.
Kaynama noktası bu üç etken dışındaki, sıvının kütlesine, ilk
sıcaklığına, ısıtıcı gücü gibi etkenlere bağlı değildir.
Kaynama ve buharlaşmanın farkları:
>Kaynama belirli bir sıcaklıkta gerçekleşir.
> Buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşir.
> Kaynama sıvının her noktasında gerçekleşir.
> Buharlaşma sadece sıvı yüzeyinde gerçekleşir.
> Kaynama çok hızlı gerçekleşir.
> Buharlaşma yavaş gerçekleşir.
> Kaynama noktası sıvının sıcaklığına bağlı değildir.
> Buharlaşma sıvının sıcaklığına bağlıdır.

ÖRNEK

Bir saf sıvının buhar basıncı için;
I. Tanecikler arası çekim kuvveti ile ters orantılıdır.
II. Sıvı kaynarken değeri artar.
III. Sıvının kaynaması esnasında dış basınca eşittir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III
D) II ve III E) I, II ve III

ÇÖZÜM

Sıvıların buhar basıncı tanecikler arası çekim kuvveti ile ters
orantılıdır.
Sıvının kaynaması esnasında buhar basıncı dış basınca
eşittir. Kaynama sırasında sıvının sıcaklığı artsa bile buhar
basıncı sabittir.
Doğru Seçenek: C

ÖRNEK

Saf sıvıların kaynamaları sırasında;
I. Düzensizliği artar.
II. Toplam enerjisi değişmez.
III. Sıvı kısmın özkütlesi azalır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) I, II ve III

ÇÖZÜM

Saf sıvılar kaynarken, düzensizlik ve toplam enerji artar, sıvı
kısmın özkütlesi değişmez

 Maddenin halleri ile ilgili sunumu görüntülemek için  tıklayınız…

Mayıs 25, 2011 Yazar | Uncategorized | 1 Yorum

   

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.